![]() | ||
|
INFORMACJA DLA OBYWATELI KRAJÓW UNII UROPEJSKIEJ I EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO PRZYJEŻDŻAJĄCYCH DO POLSKI |
||
|
SPIS TREŚCI:
PRZYJAZD DO POLSKI. Z dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej nastąpi zmiana zasad wjazdu i pobytu na terytorium Polski obywateli UE oraz członków ich rodzin. Od 1 maja 2004 wejdą w życie stosowne regulacje unijne oraz uwzględniająca te regulacje ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o zasadach i warunkach wjazdu i pobytu obywateli państw członkowskich UE oraz członków ich rodzin na terytorium RP (Dz. U. Nr 141, poz. 1180 oraz z 2003 r. Nr 128, poz. 1175). W/w ustawa będzie miała zastosowanie nie tylko do obywateli państw członkowskich UE oraz członków ich rodzin, ale również do obywateli państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które nie należą do UE, ale na podstawie umów zawartych z UE korzystają ze swobody przepływu osób (co dotyczy Norwegii, Islandii, Lichtensteinu oraz Szwajcarii) i członków ich rodzin (małżonków, dzieci lub osób poniżej 21 lat, pozostających pod ich opieką prawną, krewnych i powinowatych w linii prostej, pozostających na utrzymaniu lub prowadzących wspólne gospodarstwo domowe (Pojęcie członka rodziny zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 27 lipca 2002 r. o zasadach i warunkach wjazdu i pobytu obywateli państw członkowskich UE oraz członków ich rodzin na terytorium RP.) Do przekroczenia granicy RP przez obywatela kraju UE niezbędne jest posiadanie ważnego dokumentu podróży lub innego dokumentu, pozwalającego stwierdzić tożsamość i obywatelstwo. Członek rodziny nie będący obywatelem Unii będzie mógł wjechać na terytorium RP na podstawie ważnego dokumentu podróży oraz wizy, o ile jest wymagana. Odmowa wjazdu obywateli UE na terytorium RP będzie mogła nastąpić tylko ze względu na konieczność ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa. Przed dniem 1 maja 2004 r., z wykazu cudzoziemców, których pobyt jest na terytorium Polski niepożądany, zostaną wykreślone dane osobowe obywateli UE, wobec których nie zachodzą w/w negatywne okoliczności. POBYT DŁUŻSZY NIŻ 3 MIESIĄC. LEGALIZACJA POBYTU. W przypadku zamiaru pozostanie w Polsce dłużej niż 3 miesiące konieczne będzie uzyskanie zezwolenia na pobyt lub zezwolenia na pobyt czasowy. Wymóg ten nie dotyczy osób wykonujących pracę, wolny zawód lub prowadzących działalność gospodarczą na terytorium RP, zachowujących miejsce stałego pobytu na terytorium innego państwa członkowskiego UE, do którego powracają co najmniej raz w tygodniu. Decyzje w sprawach zezwoleń, a także karty pobytu obywatela UE i dokumentu pobytu (również w sprawach przedłużania i cofania) wydawać będzie wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamierzonego pobytu obywatela Unii na terytorium RP. Organem odwoławczym będzie Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców. Zezwolenie na pobyt zostanie udzielone obywatelowi Unii Europejskiej, jeżeli:
(Szczegółowe omówienie przesłanek wystarczających do udzielenia obywatelowi UE zezwolenia na pobyt są zawarte w art. 5 Ustawy o zasadach i warunkach wjazdu i pobytu obywateli państw członkowskich UE oraz członków ich rodzin na terytorium RP). Zezwolenie na pobyt czasowy będzie udzielane obywatelowi Unii, który posiada ubezpieczenie zdrowotne oraz środki wystarczające do pokrycia kosztów pobytu bez potrzeby korzystania ze świadczeń pomocy społecznej, i na terytorium RP: Zezwolenie na pobyt oraz na pobyt czasowy udzielone obywatelowi Unii będzie obejmować członka jego rodziny (w przypadku studentów nie dotyczy krewnych i powinowatych). Obywatelowi Unii i członkowi jego rodziny można odmówić udzielenia zezwoleń wyłącznie ze względu na konieczność ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia publicznego oraz ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa. Dotyczy to również przedłużania tych zezwoleń, z tym, że odmowa ich przedłużenia nie będzie mogła nastąpić ze względu na konieczność ochrony zdrowia publicznego. Decyzja zawiera termin opuszczenia Polski, nie krótszy niż:
Jeżeli wniosek o udzielenie lub przedłużenie zezwolenia na pobyt lub zezwolenia na pobyt czasowy będzie obejmował członka rodziny, obywatel Unii będzie obowiązany dołączyć do wniosku:
Dokumenty dołączone do wniosków, wystawione przez obce władze lub instytucje, powinny być przetłumaczone na język polski przez uprawnionego tłumacza. Zezwolenia wydane na czas oznaczony i karty pobytu wydane obywatelom UE oraz członkom ich rodzin (również , niebędącym obywatelami UE) na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o cudzoziemcach zachowują ważność. W celu dokonania zameldowania się na pobyt stały lub czasowy należy zwrócić się Urzędu Gminy, właściwego ze względu na miejsce pobytu. Obywatel państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub członek jego rodziny zgłasza dane osobowe oraz przedstawia kartę pobytu, dokument pobytu lub zezwolenie na pobyt. Cudzoziemcom zameldowanym na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące oraz cudzoziemcom, którzy podlegają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu, nadaje się numer PESEL. NADANIE OBYWATELSTWA POLSKIEGO. Obywatel państwa członkowskiego UE, który po dniu 1 maja 2004 roku uzyska zezwolenie na pobyt lub zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium RP, wydane na podstawie ustawy o zasadach i warunkach wjazdu i pobytu obywateli państw członkowskich UE oraz członków ich rodzin na terytorium RP, będzie mógł ubiegać się o nabycie obywatelstwa polskiego na podstawie przepisu art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 roku o o bywatelstwie polskim ( Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353), tj. w drodze nadania przez Prezydenta RP w tzw. trybie szczególnym. Osoba, która występuje o nadanie obywatelstwa na podstawie w/w przepisu, nie musi zamieszkiwać na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na osiedlenie się co najmniej 5 lat.Wniosek o nadanie obywatelstwa polskiego wraz z wymaganymi dokumentami, określanymi w rozporządzeniu Prezydenta RP z dnia 14 marca 2000 roku w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o nadanie lub wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego oraz wzorów zaświadczeń i wniosków (Dz. U. NR 18, poz. 231 z późn. zm.) składa się do wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca w Polsce. Obywatele państw UE, którzy już zamieszkują w Polsce na podstawie zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, będą mogli ubiegać się o nabycie obywatelstwa polskiego na dotychczasowych warunkach. PODJĘCIE PRACY. UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE. Od 1 maja 200 4 roku obywatele krajów członkowskich Unii Europejskiej oraz członkowie ich rodzin zostaną zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jako warunku dostępu do rynku pracy. Ewentualne uregulowania przejściowe, które może wprowadzić Polska dotyczyć mogą wyłącznie pracobiorców.Zgodnie z normami unijnymi ubiegając się o pracę w Polsce będą mieli taką samą pozycję jak obywatele RP. W zakresie dostępu do rynku pracy pierwszeństwo przed pracownikami z krajów trzecich mają pracownicy z państw członkowskich. Niektóre stanowiska w sektorze publicznym mogą być zarezerwowane dla obywateli polskich. Począwszy od daty przystąpienie Polski do UE będzie stosowana wspólnotowa koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego dla osób migrujących w obrębie Wspólnoty (rozporządzenie 1408/71 i 574/72). Dzięki temu pracownicy w Polsce nie utracą żadnych składek i zostaną objęci polskim systemem ubezpieczeń społecznych. Okresy ubezpieczenia i zatrudnienia w jakimkolwiek kraju UE będą brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń, np. z tytułu emerytury lub zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek dla bezrobotnych będzie przyznawany zgodnie z przepisami krajowymi; w przypadku Polski - na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Z 2003 r, Nr 58, poz. 514 ze zm.). Obywatele innego państwa członkowskiego UE, uprawnieni do pobierania emerytur i rent, a zamieszkujący w Polsce, będą mieli możliwość odbioru świadczenia w kraju zamieszkania. KUPNO NIERUCHOMOŚCI. Zgodnie z Traktatem akcesyjnym z dnia 16 kwietnia 2003 roku Polska, w odniesieniu do nabywania "drugich domów" przez okres 5 lat, zaś w kwestii nabywania nieruchomości rolnych i leśnych przez 12 lat, ma prawo stosować zasady przewidziane w Ustawie z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz.U. z 1996 r. Nr 54, poz. 245 z późn. zm.). LECZENIE. Od 1 maja 2004 roku obywatele państw członkowskich UE oraz EOG, jak również członkowie ich rodzin, będą mogli ubezpieczać się w Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ). Studenci z krajów Unii Europejskiej mogą korzystać ze wszystkich usług medycznych na podstawie druku E-128. Osoby uprawnione do świadczeń emerytalnych i rent mają prawo do wszystkich świadczeń koniecznych w czasie ich pobytu w Polsce. Fakt bycia emerytem lub rencistą potwierdza druk E-121. Obywatel Unii wykonujący w Polsce legalną pracę lub prowadzący działalność gospodarczą będzie mógł (wraz z członkami rodziny) ubezpieczyć się w NFZ, nawet jeśli on sam i członkowie jego rodziny nie będą zamieszkiwali w Polsce (ubezpieczenie zgodnie z zasadą miejsca wykonywania pracy). Obowiązuje następująca procedura:
Obywatele UE, delegowani do pracy w Polsce, powinni dysponować drukiem E-101, potwierdzającym fakt posiadania ubezpieczania i zwalniającym z opłacania składek ubezpieczeniowych w Polsce. Osoby zarejestrowane w urzędach pracy w państwie członkowskim UE jako bezrobotni, objęte ubezpieczeniem zdrowotnym i poszukające w Polsce zatrudnienia, mają prawo do korzystania z opieki medycznej w Polsce. Poświadcza to formularz E-119. Warunkiem jest upłynięcie minimum 4 tygodni od zarejestrowania się w urzędzie pracy. Prawo do opieki medycznej z tytułu poszukiwania pracy poza krajem stałego zamieszkania przysługuje tylko przez 3 miesiące. STUDENCI. UZNANIE DYPLOMU. Obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej będą mieli możliwość przyjazdu do Polski na studia, prowadzenia badań naukowych i uczestniczenia w szkoleniach na identycznych zasadach jak obywatele polscy. Przed przyjazdem nie muszą uzyskiwać wizy studenckiej. Po podjęciu studiów koniecz ne jest natomiast zalegalizowanie pobytu - należy złożyć w najbliższym urzędzie wojewódzkim wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt. Zezwolenie dla osób studiujących jest wydawane na okres 1 roku i przedłużane na kolejne lata studiów (do momentu ukończenia studiów). Należy załączyć dokumenty poświadczające fakt bycia studentem (zaświadczenie z uczelni), posiadać ważne ubezpieczenie zdrowotne oraz wystarczające środki finansowe. Uzyskane zezwolenie na pobyt daje jednocześnie prawo do poszukiwania i podjęcia pracy. Zezwolenia na pobyt i możliwość pojęcia pracy dotyczy również najbliższej rodziny - małżonka oraz dzieci.Zgodnie z dwustronnymi i wielostronnymi umowami o uznawalności wykształcenia, dokumenty dające prawo do ubiegania się o przyjęcie na studia wyższe (odpowiednik polskiej matury) w kraju w którym zostały wydane, powinny być automatycznie uznane przez polską uczelnię przyjmującą kandydata na studia. Uczelnia może wymagać przetłumaczenia świadectwa na język polski przez tłumacza przysięgłego. Kandydat musi dodatkowo sprostać tym wymogom rekrutacyjnym, jakie są stawiane obywatelom polskim. Jeżeli zajęcia są prowadzone w języku polskim, to jednym z kryteriów przyjęcia na studia może być jego znajomość. Studenta - obywatela kraju członkowskiego UE - będą obowiązywać takie same opłaty za studia jak studentów polskich. To samo dotyczy prawa do stypendiów naukowych, przysługującej przez okres studiów opieki medycznej, czy zniżek na transport. Wyjątkiem są wszelkie świadczenia obciążające polski system socjalny, np. stypendium socjalne. PRAWO JAZDY. PROWADZENIE SAMOCHODU. Prawa jazdy wydane przez państwa członkowskie UE są uznawane w Polsce i zachowują ważność do daty określonej w dokumencie. Obywatel UE, przebywający stale w Polsce, nie będzie zmuszony do wymiany posiadanego prawa jazdy na wzór polski, choć będzie miał do tego prawo. W przypadku wygaśnięcia ważności lub utraty dokumentu w celu wyrobienia nowego prawa jazdy nie trzeba będzie ponownie zdawać egzaminów. Prowadząc samochód na terytorium RP kierowca jest zobowiązany posiadać przy sobie dokument rejestracyjny pojazdu oraz dokument potwierdzający wykupienie polisy OC.Istnieje obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa (zarówno na przednim jak i tylnim siedzeniu) oraz usadzanie dziecka do lat 12 i wzroście do 150 cm w atestowanych fotelikach. Rozmawianie przez telefon komórkowy podczas prowadzenia samochodu jest zabronione - można natomiast korzystać z tzw. "zestawu głośnomówiącego". Maksymalny poziom alkoholu we krwi wynosi w Polsce 0,2 promila .Maksymalne dopuszczalne prędkości na drogach w Polsce wynoszą: Od 1 października do końca lutego obowiązuje używanie w dzień świateł mijania lub świateł do jazdy dziennej. W innych miesiącach używanie tych świateł w ciągu dnia nie jest konieczne. Przednie światła przeciwmgielne mogą być używane wyłącznie podczas mgły lub ulewnego deszczu. Tylnie światła przeciwmgielne wolno włączyć tylko wówczas, gdy widoczność spadnie do 50 metrów. Od 1 maja 2004 roku "zielona karta" nie będzie dokumentem obowiązkowym przy wjeździe samochodem do Polski. Nadal może ona służyć za międzynarodowy dowód ubezpieczenia i ułatwia, w razie wypadku, uzyskanie odszkodowania. OGRANICZENIA WE WWOZIE TOWRÓW DO POLSKI (DLA OSÓB INDYWIDUALNYCH). Osoby wjeżdżające do Polski z innego kraju Unii Europejskiej mają prawo do przywiezienia każdorazowo bez opłacania cła towarów zakupionych podczas podróży pod warunkiem, że są one przeznaczone do użytku osobistego i nie są przeznaczone na sprzedaż. Pojęcie ""do użytku osob istego" zawiera w sobie przeznaczenie przewożonych towarów na prezenty, jednakże ich sprzedaż jest naruszeniem prawa i grozi ich konfiskatą oraz dodatkową karą. Jeżeli podróżny nie jest w stanie uwiarygodnić posiadania przewożonych dóbr na własny użytek i oficer jest przekonany o ich przeznaczeniu na sprzedaż może podjąć decyzję o zarekwirowaniu towarów wraz z pojazdem, którym są przewożone.Przykładowo, przewożone towary uznaje się za do użytku osobistego jeżeli nie przekraczają ilości: Osoby poniżej 17 roku życia nie mogą przewozić wyrobów alkoholowych lub tytoniowych. NA WSZELKI WYPADEK. Telefony alarmowe: 997 - policja KONSULATY PAŃSTW CZŁONKOWSKICH UE i EOG W POLSCE. Ambasada Republiki Austrii Ambasada Królestwa Belgii ul. Senatorska 34 00-095 Warszawa tel. 827 02 33-34, 828 62 11 828 08 75-76, fax 828 57 11 e-mail: ambabel.warsaw@pol.pl warsaw@diplobel.org Ambasada Republiki Cypryjskiej ul. Pilicka 4 02-629 Warszawa tel 844 45 77 fax 844 25 58 Ambasada Republiki Czeskiej ul. Koszykowa 18, 00-555 Warszawa tel. 628 72 21-25; fax 629 80 45 e-mail: warsaw@embassy.mzv.cz Ambasada Królestwa Danii ul. Rakowiecka 19, 02-517 Warszawa tel. 565 29 00 fax 565 29 70, 565 29 73 e-mail: wawamb@wawamb.um.dk Ambasada Republiki Estońskiej ul. Karwińska 1, 02-639 Warszawa tel. 88 11 810, 88 11 811 fax 88 11 812 e-mail: saatkond@varssavi.wm.ee Ambasada Republiki Finlandii ul. Chopina 4/8, 00-559 Warszawa tel. 629 40 91; fax 621 34 42 e-mail: sanomat.var@formin.fi Ambasada Republiki Francuskiej ul.Puławska 17, 02-515 Warszawa tel. 529 30 00; fax 529 30 01 e-mail: press@ambafrance-pl.org Ambasada Republiki Greckiej ul. Górnośląska 35, 00-432 Warszawa tel. 622 94 60, 622 94 61; fax 622 94 64 e-mail: embassy@greece.pl Ambasada Królestwa Hiszpanii ul. Myśliwiecka 4, 00-4 59 Warszawatel. 622 42 50, 583 40 00, 583 40 01 fax 622 54 08 e-mail: emb.esppl@mail.mae.es Ambasada Irlandii ul. Humańska 10, 00-789 Warszawa Ambasada Republiki Litewskiej al.Jana Chrystiana Szucha 5, 00-580 Warszawa Konsul Honorowy Wielkiego Księcia Luksemburga Ul. Żelazna 28/30 , 00-832 Warszawatel. 820 61 00, fax. 820 61 99 Ambasada Republiki Łotewskiej Ambasada Królestwa Niderlandów ul. Kawalerii 10, 00-468 Warszawa Ambasada Republiki Federalnej Niemiec ul. Dąbrowiecka 30, 03-932 Warszawa e-mail: zreg@wars.auswaertiges-amt.de Ambasada Królestwa Norwegii Ambasada Republiki Portugalskiej Ambasada Republiki Słowackiej Ambasada Republiki Słowenii e-mail: vvr@mzz-dkp.gov.si Ambasada Królestwa Szwecji Ambasada Republiki Węgierskiej Ambasada Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej tel. 311 00 00; fax 311 03 11 e-mail: info@britishembassy.pl Ambasada Republiki Włoskiej |